|

|

|
Giới Thiệu Cổ Vật
Việt Nam
|
Bàn về
đồ cổ, tùy theo sự ưa chuộng cùng cảm
quan của từng cá nhân, mà ở mỗi người
có những cái nh́n khác biệt về đối tượng
này, kẻ th́ liên tưởng đến những món
hàng đắt giá, chỉ những người có tiền
rừng bạc biển mớI chú tâm đến chúng,
người th́ hời hợt, không quan tâm, bận trí
làm ǵ đến những món đồ cũ kỹ,
không c̣n thích hợp với đời sống hiện
tại. Cái ấm cũ sứt ṿi, đồng xu rỉ sét xanh
ŕ, quyển sách giấy vàng thô kệch . . . những vật
vô tri giác này có một giá trị ǵ mà thử hỏi có kẻ
mê say t́m kiếm để nâng niu cất giữ ? Có một
nhà khảo cổ đă nói
“cổ vật là những chứng vật có liên hệ
trực tiếp nhất đến nền văn hóa của
thời đại ấy”.
Nói đến hai tiếng
văn hóa là nói đến phương diện sinh hoạt
của con người, mà chúng ta thường nh́n những
khía cạnh của một nền văn hóa qua lăng
kính xă hội, chính trị, kinh tế, mỹ thuật,
phong tục... Vậy nh́n về cổ vật Việt
như những chứng vật liên hệ trực tiếp
đến những nền văn hóa Việt xa xưa,
là có ư đi t́m những cái đẹp, cái lạ trong
đời sống sinh hoạt của tổ tiên; và
hơn thế nữa, là để thấy những
bước tiến hoá trong đời sống của
ḍng giống Lạc Việt, từ những nền
văn hóa thô sơ của Sơn Vi, Ḥa B́nh, đến
thời kỳ đồ đồng rực rỡ của
Đông Sơn và tiến triển không ngừng qua những
thời độc lập dựng nước của
nhà Đinh, Ngô giữ nước của nhà Lê, Lư, Trần
và trưởng thành của nhà Hậu Lê đến nhà
Nguyễn.
Cổ
vật như đồ gốm, tiền cổ, sách
xưa, trang phục cho đến những kiến trúc
như đền tháp, đ́nh chúa và cung điện
đều là những chứng tích cho chúng ta biết
đến cuộc song của người xưa ra
sao. Hơn nữa, cổ vật c̣n cho thấy những
tiến hóa thịnh suy của cuộc sống và nhửng
thăng tram của lịch sử. Hăy ngắm những
đĩa, ấm, b́nh ... của gốm thô sơ ở
thời Đông Sơn, với những vệt men hỏa
biến tự nhiên, ai lại không bồi hồi nghĩ
đến những nỗi vui mừng của tổ
tiên chúng ta khi t́m ra nhửng cách tráng men trên cốt thai
này. Cầm trong tay những đồng xu chính thống
bề thế với nét chữ đúc mạnh đẹp,
hùng tráng của thời Hồng Đức, ai lại không
nhớ lại những trang sử uy dũng của triều
đại vua Lê Thánh Tông ... và không khỏi bùi ngùi với
những đồng tiền Vĩnh Trị mỏng nhỏ
có dáng dấp như giải quyết tạm thời vội
vă những khó khăn tài chính của thời Lê mạt.
Thế giớI sưu tập đồ cổ
Á Đông phần nhiều chỉ ưa chuộng các cổ
vật từ Trung Hoa, Nhật Bản và Đại Hàn... Họ
ít khi lưu ư đến cổ vật Việt Nam. Nhiều
lúc lại c̣n bị xem như là một sự mô phỏng,
bắt chước từ đồ Tàu. Mặc dầu
tài liệu thiếu sót, di tích không c̣n tồn tại bao
nhiêu v́ chiến tranh, nhưng gần đây số các
nhà khảo cổ trên thế giớI đă bắt
đầu đặt lại một cái nh́n mớI, sâu
sắc về việc nghiên cứu và truy tầm cổ
vật và văn hóa Việt Nam.
Không
ít các công tŕnh khảo cứu, biên khảo, sách báo và h́nh
ảnh ấn loát công phu về cổ vật, đồ
đồng Đông Sơn, và ngọc quư thờI Phùng Nguyên,
G̣ Mun,... Đă xuất hiện khắp nơi trên Thế GiớI.
Ngày
nay, cổ vật Việt Nam đă có nhiều
bộ môn được người sưu tập
ưa chuộng như đồ sứ, đồ gốm,
tiền cổ. Những di vật cổ từ những
cuộc khai quật mới được công bố về
nền văn hóa Đông Sơn, những khám phá từ những
thuyền buôn bị đắm quanh vùng biển thuộc
Việt nam khiến giới
sưu tập cổ vật nói riêng và giới khảo
cổ về Việt Nam nói chung, trong nước và nhất
là hải ngoại, đă thay đổi lối nh́n về
nền văn minh xa xưa của Việt Nam. Đồ gốm
Chu Đậu không c̣n được hiểu lầm
được đúc từ những ḷ nhỏ, vô danh
của Trung Quốc. Trống đồng cũng không
c̣n được nh́n như những sản phẩm bắt
nguồn hoặc mô phỏng từ Trung Quốc. Tiền
đồng Chính Long, Càn Long An Nam, Quang Trung An Nam cũng
được phân loại và giải thích theo sử liệu,
chứ không c̣n lư luận một chiều theo khuynh
hướng Trung Quốc ngày trước. Hơn thế
nữa, giới khảo cứu ngạc nhiên một
cách thích thú khi nhận thấy những nét đặc
thù trên những cổ vật Việt, đánh dấu
tiềm năng bất khuất, những ư chí độc
lập thoát khỏi ảnh hưởng của Trung Quốc
ẩn tàng trong tâm trí của người Việt thời
xưa.
Nh́n lại lịch sử của nước
Việt, cổ vật của xứ sở chúng ta
đă thất thoát quá nhiều mà ngày nay cũng
không c̣n cơ hội để phục hồi. Những
cổ thư, kinh sách thời Lư Trần đă bị
quan binh nhà Minh lùng kiếm mang về Kim Lăng theo lệnh
của Minh Hồng Cơ để diệt trừ văn
hóa của Đại Việt vào thế kỷ 14, và thay thế
vào đó bằng kinh điển, sách Tàu th́ làm sao có thể
t́m đọc được ? Những thoi vàng, nén bạc
trong Kho tàng Huế của nhà Nguyễn đă bị
người Pháp cướp đi trong ngày Kinh Thành Huế
thất thủ, luôn là những mơ ước của
người sưu tập tiền cổ được
thoả thích ngắm nh́n ? Thánh địa Mỹ Sơn
ở Đà Nẳng, Tử Cấm Thành ở Huế nay c̣n lại
những ǵ trong cuộc chiến tương tàn?
Ngoài
ra c̣n nhiều thiếu sót lớn mà người sưu
tập cổ vật Việt ngày nay vẫn
chưa chú tâm đúng mức. Có ai nghĩ đến việc
sưu tập các loại ngói ngày xưa như ngói âm
dương, lưởI hài ..., hoặc giải thích
được sự khác biệt của những viên
gạch đời Lê, đời Nguyễn trên sân, trên
tường của Quốc tử Giám ở Hà Nội
như Giáo sư Đỗ Văn Ninh? Bao nhiêu người
dầy công sưu tập những bản đồ cổ
của Việt Nam như nhà sử học Nguyễn
Đ́nh Đầu, những trang phục quan lại triều
Nguyễn như anh Trần Đ́nh Sơn hoặc những
bức sắc phong từ các vua nhà Lê đến triều
Nguyễn của Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng ?
Và c̣n nữa, những bộ môn sưu tập cổ vật
rất phổ thong, thịnh hành ở Trung Quốc,
nhưng ở Việt Nam chúng ta hoàn
toàn không thấy như: cổ họa, bút tích (thư
páp họa) của những danh nhân, nho sỹ, thiền
sư... Việt Nam thời
xưa.
Vietantique
được thành lập với ưóc mơ tŕnh bày
phần nào những sinh hoạt của người Việt
ngày xưa về phương diện mỹ thuật,
kinh tế, thương măi, kiến trúc... qua những
món cổ vật và những kiến thức thô thiển
gặt hái được trong thời gian sưu tập
để giới thiệu cổ vật của Việt
Nam với tầm nh́n quốc tế. Vietantique cũng
kêu gọi sự tiếp tay của những nhà sưu
tập và những nhà khảo cứu phổ biến và
chia sẻ những kiến thức về cổ vật
Việt Nam, nhất là những bộ môn sưu tập
cổ vật khác lạ mà Vietantique chưa có dịp
tŕnh bày
VietAntique.com
For more information contact:
VietAntique
P.O.Box 141169
Minneapolis, MN 55414
service1@VietAntique.com
612-703-1530
|

VinaArt.com

Vietouch.com

Viethoc.org

Hoianhoard.com
Dang
Anh Tuan

vietnamartbooks
|